แมลงมีพิษในประเทศไทย

ป้ายกำกับ :
แมลงมีพิษในประเทศไทย

วันก่อน webmaster ถูกผึ้งต่อยมาครับ เล่นซะมือบวมเลยทีเดียว เลยลองค้นหาข้อมูลแมลงมีพิษในประเทศไทยดู มีหลายๆ พวกทีเดียว เลยนำมาแบ่งปันกัน

พวกแรก Order Hymenoptera (ผึ้ง ต่อ แตน)



แมลงในกลุ่มนี้ มีทั้งสามารถต่อยได้และต่อยไม่ได้ พวกที่สามารถต่อย และกัดได้ จะมีพิษทำให้เกิดอาการปวด บวม แดง ร้อน รวมทั้งอาจเกิดอาการรุนแรง ถึงขั้นช็อค (anaphylactic shock) ได้ ซึ่งสามารถแบ่งแมลงในกลุ่มนี้ออกได้หลายชนิด ดังนี้



1. Family Apidae (ผึ้ง:bees) ได้แก่

   ผึ้ง(Bombus spp.) ผึ้งเลี้ยง(Apis mellifera) ผึ้งหลวง(Apis indica)

2. Family Vespidae (ต่อ แตน:hornets,wasps) ได้แก่

   ต่อหัวเสือ(Vespa orientalis, Vespula spp.) แตน(Cepahlonomia,

   Scleroderma,Epyris spp.) หมาร่า(Polistes fasculatus)

3. Family Formicidae (มด:ants) ได้แก่

    มดคันไฟ(Solenopsis saevissima richtemi) มดตะนอย(Polyrachis

    spp.,Sima nefronigra,Tetraponera rufinigra)



แมลง ในกลุ่ม(order)นี้ มีตั้งแต่ขนาดเล็กไปจนถึงขนาดใหญ่ มีปีก 2 คู่ เป็นแผ่นเยื่อบางๆ ปีกคู่หลังเชื่อมต่อกับปีกคู่หน้าด้วยแถวตะขอเล็กๆ (hamuli)

ซึ่งอยู่ตรงด้านหลังของปีกคู่หน้า บางชนิดหรือบางเพศไม่มีปีก ด้านหน้าของส่วนท้องที่ต่อเชื่อมกับส่วนอก มีลักษณะคอดกิ่ว ส่วนท้องปล้องสุดท้าย เปลี่ยนแปลงไปเป็นอวัยวะที่ใช้ต่อยเรียกว่า เหล็กไน (sting)



พิษของผึ้ง ต่อ แตน มีหลายประเภท เมื่อได้รับพิษของแมลงเหล่านี้แล้วจะทำให้เกิดอาการแสดงต่างๆ แต่สามารถแยกได้เป็น 2 ลักษณะ

1. อาการเฉพาะที่ ได้แก่ ปวด บวม แดง ร้อน หรือเป็นผื่นแพ้ ลมพิษตรงบริเวณที่ถูกต่อย ในคนที่ได้รับสารฮีสตามีน (Histamine)

   บ่อยๆ พิษจะไปกระตุ้นการหลั่งฮีสตามีนจากเนื้อเยื่อ ทำให้บริเวณที่ถูกต่อยเกิดรอยไหม้ได้ ในกรณีที่ถูกต่อยใกล้คอ จมูก หรือ ตา

   อาจมีอาการมากกว่าปกติได้

2. พิษที่ไปตามกระแสโลหิต ทำให้เกิดอาการทั่วร่างกาย เช่น มีอาการคัน ลมพิษ หลอดเลือดบวม หายใจขัด เป็นลม ความดันโลหิตต่ำ

   และปวดท้อง เป็นต้น



การรักษาอาการพิษจากแมลงใน Order Hymenoptera (ผึ้ง ต่อ แตน)

เมื่อได้รับพิษให้ประคบด้วยน้ำแข็ง หรือให้ยาระงับอาการปวด ให้รับประทานยาแก้แพ้(antihistamine) และ corticosteriod เพื่อลดอาการอักเสบ อาจให้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนด้วยก็ได้ ในบางรายที่มีอาการรุนแรงให้รีบนำส่งโรงพยาบาล ความรุนแรงของพิษนั้น จะผันแปรตามจำนวนแผลที่ถูกต่อย ปริมาณพิษที่ได้รับต่อน้ำหนักตัว อายุ และประวัติการแพ้

 

Order Lepidoptera (หนอนบุ้ง ,หนอนร่าน)



หนอนบุ้งเป็นตัวอ่อนของผีเสื้อซึ่งอยู่ใน Order Lepidoptera โดยบุ้งหลายชนิดจะมีขนอยู่บริเวณลำตัว ขนที่ทำให้เกิดอาการแพ้เรียกว่า urticating hairs

หนอนบุ้งมีอยู่หลายชนิด แต่ชนิดที่พบบ่อยในประเทศไทย เช่น หนอนผีเสื้อกลางคืน (Gypsy moth) เมื่อสัมผัสถูกขนพิษของหนอนบุ้ง จะทำให้เกิดอาการแสบร้อนทันทีเนื่องจากในขนพิษ มีสารพิษที่ทำให้เกิดผื่นแพ้ขึ้นที่ผิวหนัง จากนั้นจะบวม ชา เป็นผื่นลมพิษ

พิษจะกระจายไปบริเวณข้างเคียง ทำให้เกิดการอักเสบ บวม เช่น ที่ต่อมน้ำเหลือง อาจมีอาการปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน ชา เป็นอัมพาต และช็อคได้ อาการจะเป็นมากในผู้ที่มีประวัติแพ้ ในกรณีขนพิษเข้าไปในลูกตาอาจทำให้ตาบอดได้

 

การรักษาอาการพิษของแมลงใน Order Lepidoptera(หนอนบุ้ง หนอนร่าน)

การรักษาอาการพิษจากขนพิษของหนอนผีเสื้อ ทำได้โดยการดึงเอาขนพิษออกด้วยเทปกาว ใช้น้ำแข็งประคบบริเวณที่ถูกพิษ ทาด้วยครีม corticosteriods

 

Order Coleoptera(ด้วง)



ด้วงเป็นแมลงกลุ่มใหญ่อีกกลุ่มหนึ่ง ซึ่งพบได้ทั่วโลกทั้งในแถบร้อน และแถบอบอุ่น ด้วงมีขนาดเล็กจนถึงขนาดใหญ่ ลำตัวอ่อนนิ่ม แต่มีปีกที่แข็งแรงหุ้มส่วนหลัง ซึ่งเป็นปีกคู่แรก เวลาเกาะพักจะมาชนกันเป็นเส้นตรงกลางลำตัว ปีกคู่หลังเป็นเยื่อบางพับเก็บอยู่ใต้ปีกคู่หน้า



ด้วงน้ำมัน (Oil beetles)

ด้วงน้ำมัน มีชื่อพื้นบ้านว่า ด้วงโสน ด้วงไฟเดือนห้า (Mylabris spp.,Epicauta spp.) มีขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ รูปร่างยาว หัวงุ้ม คอเล็ก ส่วนอกปล้องแรก แคบกว่าความกว้างของส่วนหัวหรือปีก มีสารพิษประเภท cantharidin ซึ่งมีฤทธิ์กระตุ้นประสาท เมื่อสัมผัสโดนจะทำให้เกิดผื่นคันพุพองภายใน 2-3 ชั่วโมง แต่ถ้ารับประทานสารพิษนี้เข้าไปจะทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสียและอาจถึงตายได้



ด้วงก้นกระดก (Rove beetles)

ด้วงก้นกระดกมีชื่อพื้นบ้านว่า ด้วงก้นงอน (Paederus fuscipes) เป็นด้วงขนาดเล็ก ประมาณ 1 ซม. ลำตัวเรียวยาวปีกสั้น ไม่คลุมส่วนท้อง ด้วงก้นกระดกมีสารพิษประเภท Paederin ซึ่งเมื่อสารพิษชนิดนี้ถูกผิวหนังจะทำให้เกิดอาการระคายเคือง แสบคันเป็นตุ่มน้ำใส และเป็นแผลเป็นเมื่อแผลหายแล้ว บางครั้งตัวด้วงอาจบินเข้าไปในลูกตาทำให้เกิดอาการระคายเคืองของเยื่อบุตาขาวได้



แมลงตด (Bombardiers)

แมลงตดมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Pherosophus siamensis เป็นแมลงขนาดใหญ่ปีกสีเหลืองซีด มีแถบสีดำบนปีก แมลงตดจะปล่อยสารประเภทอ๊อกไซด์ของไนโตรเจนออกมา เมื่อถูกผิวหนังทำให้ไหม้พอง คล้ายกับถูกกรดไนตริก

 

การรักษาอาการพิษของแมลงใน Order Coleoptera (ด้วง)

ทำได้โดยการล้างแผลให้สะอาดด้วยสบู่และน้ำ ปิดแผลไว้จนกว่าตุ่มแผลจะแห้ง ใช้ยาปฏิชีวนะหรือครีมทา กรณีที่ตุ่มแผลแตกให้ยาปฏิชีวนะ รับประทานและปิดแผลไว้ กรณีได้รับสาร cantharidinเกินขนาดจะทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ให้รักษาตามอาการโดยอาจจะให้ยาแก้อาเจียน หรือยาแก้ปวดตามอาการ ให้กินยาแก้แพ้ (antihistamine) ยาระงับปวด ในรายที่แพ้มากจนถึงขั้นช็อคให้รีบนำส่งโรงพยาบาล

เนื้อหามาจาก http://www.pompernpong.net/board/index.php?topic=342.0

ภาพประกอบ http://img105.imageshack.us/i/hornetmainin6.jpg/

แตนยักษ์กับคิลเลอร์บีน่ากลัวก

แตนยักษ์กับคิลเลอร์บีน่ากลัวกว่านะครับระวังไว้ด้วยนะครับอันตรายมากอย่าให้โดนต่อยล่ะครับอาจถึงตายได้